Jeśli zaciekawił ten tytuł tekstu, to bardzo możliwe że jesteś osobą zainteresowaną podjęciem realnych działań z zakresu obrony cywilnej w swojej parafii. Być może jesteś księdzem, liderem wspólnoty, a może zaangażowanym parafianinem, który uważa że temat obrony cywilnej jest tematem koniecznym do zaopiekowania w parafii.

Jeśli tak, to mamy kilka praktycznych porad, które pomogą rozpocząć temat w Twojej parafii. Dobra wiadomość jest taka, że na start nie są wymagane żadne specjalne nakłady sił i środków.

Podstawą budowy obrony cywilnej wokół parafii są ludzie, wspólnota, grupa osób pozostająca ze sobą w kontakcie oraz mająca do siebie podstawowe zaufanie.

W większości parafii tego typu grupy już istnieją, a temat obrony cywilnej będzie tylko dodatkowym tematem, który trzeba tej aktywnej grupie parafian uświadomić i przedstawić. Z tego punktu widzenia jeśli jesteś proboszczem, opiekunem duchowym lub liderem wspólnoty masz łatwiej – Twoja Parafialna Grupa Obrony Cywilnej w praktyce już istnieje. Musisz jej tylko to uświadomić i ukierunkować w stronę podjęcia podstawowych działań.

Nieco trudniej ma zwykły parafianin, który chce zacząć działania w parafii ale nie ma wsparcia ze strony proboszcza (przyjmujemy tu założenie, że była próba zainteresowania tematem ks proboszcza, ale zakończyła się niepowodzeniem). W tej sytuacji Twoim pierwszym zadaniem jest sprawdzenie w telefonie swojej skrzynki kontaktowej.

Krok 1. Załóż na telefonie grupę o nazwie Parafialna Grupa Obrony Cywilnej lub o innej nazwie, ale wskazującej na temat (np. Bezpieczna Wspólnota Parafialna – Józefów, Parafialna samopomoc parafia św. Zygmunta), na jakimś komunikatorze np. Whatsapp, Signal lub Messenger i zaproś do niej znajomych Ci parafian. Lepsze są komunikatory, które umożliwiają jednocześnie pozyskanie nr telefonów członkom grupy. Działania wstępne z zakresu obrony cywilnej nie są niczym wyjątkowo tajnym, więc aplikacje typu Signal, które preferują osoby zajmujące się bezpieczeństwem, nie są niezbędnie konieczne na początek. Istotniejsza jest łatwość nawiązania kontaktu, również poza aplikacją.

Krok 2. Napisz znajomym parafianom czy chcieliby wraz z Tobą rozpocząć wspólną edukację w celu samo-przygotowanie swoich rodzin na sytuacje trudne, kryzysowe i ew. konflikt zbrojny? Spróbuj umówić spotkanie na żywo – postaraj się zaprosić na to spotkanie jak najwięcej osób, które mogłyby być zainteresowane. Edukację szczególnie kieruj do kobiet, seniorów, osób, które opiekują się osobami chorymi, niepełnosprawnymi, niesamodzielnymi. Priorytetem są rodziny, choć pamiętaj, że do realizacji zadań w przyszłości, najlepiej mogą się sprawdzić osoby stanu wolnego, seniorzy, czy osoby które są znane ze swojej aktywności w innych dziedzinach działania parafii – czyli po prostu dyspozycyjne.

Krok 3. Zgłoś się do nas – pomożemy wskazując konkretne materiały edukacyjne dostępne online, które warto wspólnie, w grupie, przerobić. Można to zrobić we własnych domach, nawet spotykając się online. Można zorganizować spotkania w domu jakiegoś parafianina, w ogólnodostępnych lokalach lub salkach udostępnianych przez gminę (tzw. kluby sąsiedzkie, koła gospodyń wiejskich, miejsca aktywności lokalnej). Dobrze żeby na spotkaniu można było wyświetlić materiał video z laptopa. Optymalne byłoby użycie projektora, ale nie jest to absolutnie konieczne – tym bardziej jeśli spotkanie będzie dla grupy do 10 osób.

Krok 4. Stwórz w wersji papierowej oraz (lub) w pliku np. exel bazę kontaktów parafian zainteresowanych tematem. Imię nazwisko, nr telefonu, zgłoszone przez parafian zasoby, które mogą być pomocne w działaniu grupy obrony cywilnej – np. samochód, drukarkę, agregat prądotwórczy, działkę pod miastem lub garaż, własną studnię. Baza danych powinna docelowo gromadzić informację o umiejętnościach lub zawodach. Szczególnie istotne są umiejętności z zakresu udzielania pomocy medycznej, pomocy psychologicznej, wiedzy przeciwpożarowej i szeroko rozumianej wiedzy z zakresu bezpieczeństwa. Bardzo przydatne są umiejętności osób, które interesują się surwiwalem, przetrwaniem, łącznością awaryjną. Bardzo istotne może być zapisywanie zawodów technicznych, osób które znają się na budownictwie, elektryce, inżynierii.

Uwaga, na początku działalności Twoja społeczność może nie być gotowa aby podzielić się informacjami o swoich zasobach. Musisz wyczuć sytuację. Jeśli Twoja grupa dopiero oswaja się z tematem obrony cywilnej, temat tworzenia bazy zasobów zostaw na później. Ten temat w końcu wypłynie.

Pamiętaj jednak, że tworzenie bazy kontaktów i integrowanie parafian wokół tematu bezpieczeństwa, to jeden z najważniejszych elementów budowy podstawowej grupy obrony cywilnej.

Nie przejmuj się jeśli początkowo Twoja lista będzie zawierała 2-3 osoby. Z czasem liczba chętnych się zwiększy.

Krok 5. Przygotuj samodzielnie lub zrób to wraz z Twoją grupę, krótką analizę zagrożeń dla Twojej parafii. Pozwoli Wam to wstępnie zorientować się jakie są szczególne potrzeby Waszej wspólnoty parafialnej. Jak najprościej to zrobić?

Warto rozpocząć od analizy z użyciem Mapy Google. Otwórzcie mapę, niech punktem centralnym będzie kościół, i zacznijcie sprawdzać jakie obiekty są w jego okolicy, uwzględniając odległość do 5 km.

Przykładowo – na jednej z pierwszych analiz, które wykonaliśmy dla wspólnoty parafialnej, okazało się, że parafia jest wręcz otoczona przez obiekty wojskowe i o znaczeniu strategicznym dla wojska. To bardzo ważna informacja z punktu widzenia świadomości potrzeb z zakresu obrony cywilnej.

Analiza zagrożeń powinna uwzględniać bliskość takich obiektów jak wszelkie instalacje wojskowe, elektrownie, elektrociepłownie, oczyszczalnie, zakłady przemysłowe, w tym te mogące mieć związek z obsługą wysiłku militarnego państwa, wszelkie firmy, instalacje, których istnienie w warunkach konfliktu zbrojnego mogą być potencjalnych zagrożeniem.

Jakie to ma praktyczne znaczenie? Jeśli w otoczeniu parafii jest zakład przemysłowy, zajmujący się produkcją substancji o pewnej toksyczności, to jego potencjalne uszkodzenie w sytuacji wojny stanowi zwiększone zagrożenie dla ludności, która mieszka do kilku kilometrów od zakładu. Można takie zagrożenie uwzględnić w potencjalnych przygotowaniach i w edukacji wspólnoty parafialnej, która powinna znać podstawowe sposoby zachowania na wypadek zagrożenia wynikającego np. z pożaru zakładu chemicznego. Może to w praktyce oznaczać, że ludność na tym obszarze powinna w większym stopniu wyposażyć się w środki ochrony dróg oddechowych, niż ludność, która w swoim otoczeniu nie ma tego typu obiektów.

Analiza zagrożeń każdej wspólnoty parafialnej jest działaniem niezbędnym do wyznaczenia kierunków działań przygotowujących z zakresu obrony cywilnej.

W inny sposób powinna się przygotowywać i edukować wspólnota parafialna leżąca na terenach zalewowych, w inny położona w stolicy i otoczona przez obiekty wojskowe, jeszcze inaczej wiejska, znajdująca się w dużej odległości od ośrodków miejskich i infrastrukturalnych, a jeszcze inaczej wspólnota leżąca przy granicy z Kaliningradem czy przy granicy z Białorusią.

Krok 6 Dysponując małą grupą chętnych i analizą zagrożeń umów się na spotkanie z księdzem proboszczem. Spróbujcie pójść do księdza w 2-3 osoby, przedstawcie mu zagadnienie i pomysł zaangażowania się wspólnoty parafialnej w temat obrony cywilnej.

Dajcie do zrozumienia, że temat nie spadnie na księdza proboszcza i duchownych.

Temat organizacji obrony cywilnej w parafii to temat dla świeckich. To czego potrzebujecie, to przestrzeń w parafii, wsparcie ze strony duchownych, możliwości organizacji edukacji z wykorzystaniem zasobów parafii, współpracy duchownych przy docieraniu do parafian.

Na spotkaniu spróbujcie wraz z księdzem proboszczem ustalić liczby, które dotyczą Waszej parafii.

• ilu ludzi mieszka na terenie Waszej parafii (wierzących i niewierzących).
• ile osób z tej grupy uczestniczy w Mszach Świętych,
• ile jest dzieci na terenie parafii.

Te trzy liczby są zazwyczaj znane każdemu z proboszczów. Liczby te pozwolą ustalić wstępny zakres działań.

Warto wyznaczyć sobie cel. W naszej parafii naszym celem na pierwszy rok działalności było dotarcie z edukacją do 10% mieszkańców parafii.

Krok 7 Wyznaczcie wraz z proboszczem termin dużego spotkania edukacyjnego, dla szerszej grupy parafian. Ustalcie plan jak zrealizować spotkanie. Podzielcie się zadaniami, wyznaczcie osobę odpowiedzialną za koordynację.

Musicie wiedzieć, że aby na spotkaniu pojawiło się około 30 osób, należy dotrzeć z informacją o wydarzeniu do około 1000 osób. Wykorzystajcie w tym celu praktycznie bezkosztowe środki dotarcia:

• profil Facebook parafii jeśli istnieje i stronę www parafii,
• napiszcie i prześlijcie proboszczowi treść ogłoszeń parafialnych z zaproszeniem na spotkanie (powtórzcie go na 2-3 niedzielach przed wydarzeniem) i poproście o odczytanie go,
• grupy na FB, które docierają do mieszkańców waszej dzielnicy. Zamieście na nich ogłoszenia o wydarzeniu (przygotujcie się na hejt, i reagujcie na niego z ewangeliczną cierpliwością i miłosierdziem),
• prześlijcie komunikaty o spotkaniu do liderów wspólnot parafialnych,
• wywieście w uzgodnieniu z proboszczem plakat na tablicy ogłoszeń przy kościele i w miejscach, w których proboszcz wyrazi zgodę. Plakat można zrobić w zwykłym programie WORD i wydrukować w punkcie druku (koszt takiego plakatu A3 to ok 3-5 złote sztuka).
• zaproście znajomych.

Oczywiście zanim rozpoczniecie promocję spotkania musicie znaleźć PRELEGENTA, który zgodzi się (bezpłatnie lub odpłatnie) przeprowadzić edukację.

Być może wśród Was jest żołnierz, strażak, miłośnik survivalu czy pasjonat obrony cywilnej i będzie w stanie zrobić edukację z zakresu szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Być może jest ratownik medyczny, który zrobi szkolenie z pierwszej pomocy. Być może jest ktoś kto świetnie zna się na cyberbezpieczeństwie i pomoże Wam zrobić edukację w tym zakresie. Warto sięgać po kompetencje w swojej wspólnocie parafialnej.

Możecie odezwać się też do nas (być może będziemy mogli Wam kogoś polecić – będziemy tworzyć bazę prelegentów i edukatorów na różne tematy).

UWAGA. Istnieje też możliwość, że sami zrobicie edukację na podstawie udostępnionych przez nas gotowych i sprawdzonych w boju prezentacji z zakresu przygotowania ludności na sytuacje trudne i kryzysowe. Te udostępniamy prosząc o małe wsparcia dla naszej inicjatywy. Pomożemy też przygotować osoby, które miałyby przeprowadzić edukację na spotkaniu online. Ta forma współpracy jest z naszej strony nieco warunkowa, ponieważ musimy poświęcić w tym celu czas aby takie spotkanie spełniało określone standardy.

Pamiętajcie, że nie musicie robić profesjonalnego SZKOLENIA. Punktem wyjścia jest edukacja, budowanie świadomości parafian i mieszkańców, którzy przyjdą na spotkanie. Na szkolenia praktycznych umiejętności (np. szkoleń z pierwszej pomocy lub innych praktycznych szkoleń) przyjdzie czas. To niejako kolejny krok, który trzeba podjąć.

Najważniejsze by zacząć

Opisane przez nas kroki to nasza propozycja działań na początku. Ich realizacja może zająć od 1 miesiąca do 1 roku. Wszystko zależy od czasu jaki możecie na to poświęcić, możliwości parafii, współpracy lub braku współpracy ze strony duchowieństwa. Możecie ją zmodyfikować lub stworzyć własny plan.

Pamiętajcie by w sytuacji braku współpracy ze strony księży – absolutnie nie odstępować od działań.

Przygotowanie na kryzys Was, waszych rodzin, waszych znajomych parafian, sąsiadów nie może zależeć od chęci lub braku chęci proboszcza i duchownych. To przestrzeń Waszej odpowiedzialności za bezpieczeństwo swoje i swojej rodziny i nie można zasłaniać się ograniczeniami z zewnątrz. Brak wsparcia duchownych czy np. instytucji państwowych jest tylko utrudnieniem organizacyjnym. Ale nikt nie zabrania nam ani nie może ograniczać samoprzygotowania siebie i swojej rodziny na kryzys, w tym potencjalny konflikt zbrojny.

Brak takiego przygotowania, w obecnej sytuacji międzynarodowej, jest naszym zdaniem zaniedbaniem i nie możemy sobie na tego typu zaniedbanie pozwolić.

Jeśli nie będzie żadnej chęci wsparcia i możliwości wpuszczenia Was z edukacją do przestrzeni parafialnej, działajcie z wykorzystaniem infrastruktury świeckiej. Miejsce na spotkanie możecie znaleźć w publicznej bibliotece, prywatnej kawiarni, świetlicy, Miejscu Aktywności Lokalnej, domu kultury. W przypadku małych grupek możecie spotykać się po prostu w domach.

Możecie też działać w trybie zupełnie online, bo dzisiejsze możliwości techniczne umożliwiają tego typu działania.

Tak więc, wzbudźcie w sobie chęci i do dzieła!